Soki i napoje na święta

Sprzedaż zimnych napojów w okresie jesienno-zimowym spada, wyjątkiem są soki oraz napoje funkcjonalne, które ich miłośnicy piją przez cały rok ze względów zdrowotnych. W okresie świątecznym szczególnie dobrze rotują ulubione smaki soków, głównie pomarańczowy i jabłkowy.

Tradycyjnym zimowym, kojarzonym głównie z Wigilią, napojem jest kompot z suszonych owoców. Jednak już od lat na świątecznych stołach stają też różne soki i wody. Żaden kupiec nie powinien o tym zapominać i kojarzyć sprzedaży soków tylko z okresem letnim. Warto również pamiętać, że klienci dbający o zdrowie, niezależnie od pory roku, chętnie sięgną po napoje funkcjonalne, wspomagające zachowanie dobrej kondycji.

Czym jest sok?
Napoje, określane na rynku jako soki owocowe produkuje się z surowych soków z owoców lub z soków zagęszczonych (przez odtworzenie proporcji wody i aromatu odzyskanego z soku podczas zagęszczania), z ewentualnym dodatkiem środków słodzących lub kwasu cytrynowego. Jednoczesny dodatek cukru i kwasu cytrynowego jest zabroniony.
Produkowanych jest kilka wariantów soków. Różnią się m.in. wyglądem i konsystencją:
● klarowne – mają czystą atrakcyjną barwę, nie ma w nich osadów. Wartość odżywcza jest niższa niż owoców lub warzyw, z których zostały wyciśnięte, za to mają silne właściwości orzeźwiające i długi termin przydatności do spożycia;
● mętne – produkowane bez obróbki enzymatycznej, klarowania i filtracji. Dlatego mają barwę zbliżoną do barwy owocu, z którego pochodzą i charakteryzują się obecnością naturalnych zawiesin. To hit ostatnich lat;
● z miąższem – to najczęściej wyrób klarowany, do którego dodano komórki miąższu. Ten typ soku jest bardziej naturalny, aromatyczny i zbliżony do świeżego;
● przecierowe – zawierają przeciery oraz soki z owoców i warzyw. Ta odmiana soków charakteryzuje się gęstą, jednolitą i gładką konsystencję.

Polacy lubią soki
Warto zaopatrzyć sklep w ten asortyment, ponieważ rynek soków jest niewiele mniejszy od rynku napojów gazowanych. Według danych Euromonitora, rynek soków z owoców i warzyw w Polsce stale się rozwija. W 2016 roku osiągnął 5,5 mld zł, czyli o 0,4 mld więcej niż rok wcześniej. Prognozy wskazują dalszy wzrost. Polacy piją najwięcej soków spośród wszystkich mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej. Uważamy, że są zdrowym składnikiem diety, dobrym zamiennikiem codziennych porcji owoców i warzyw. Najsłabiej, w opinii specjalistów, rokuje sprzedaż niegazowanych napojów owocowych, czyli tych, które zawierają tylko do 24 proc. soku z całym płynie.
Gdzie kupujemy napoje? 44 proc. konsumentów po soki, nektary i napoje owocowe udaje się do dyskontów, hiper- i supermarketów. Aż 56 proc. kupuje je w małych sklepach spożywczych, na stacjach benzynowych, sklepach monopolowych oraz przez internet, przy czym sprzedaż soków w sklepach spożywczych jest 10-krotnie wyższa niż w pozostałych wymienionych kanałach.
Raport KPMG „Rynek napojów bezalkoholowych w Polsce” z 2016 roku podaje, że najczęściej wybieranym przez Polaków sokiem jest pomarańczowy, a następnie jabłkowy, wieloowocowy i marchwiowy. Większość
z nich to soki z koncentratów.
W Polsce wyjątkowo powoli rozwija się trend, silny w Europie i Ameryce Północnej, picia soków NFC (not from concentrate), czyli uzyskanych przez wyciskanie lub tłoczenie, ale nie odwadnianych. I choć 55 proc. Polaków uważa, że najsmaczniejszy jest sok wyciskany „na miejscu”, to spożycie kategorii NFC w 2015 roku wyniosło zaledwie 0,3 litra na osobę. We Francji ta wartość to 6,8 litra, a w Irlandii 8,9 litra. Ten trend z pewnością rozwinie się i u nas, jednak na razie sklepy jeszcze mogą poczekać z inwestowaniem w zakup soków NFC o bardzo krótkim terminie przydatności do spożycia.
Od kilku lat sporym powodzeniem cieszą się soki jabłkowe, nie klarowane, pakowane po 3 lub 5 litrów. To bag in box, nazywane przez klientów „kartonikiem z kranikiem”. Większe opakowanie rodzinne wystarcza na dłuższy czas, a przy okazji jest ciekawym gadżetem.
Okazuje się, że Polacy chcą pić soki produkowane w Polsce. To obecny od lat i nieprzemijający trend konsumencki. Poza tym sięgają po soki i nektary zdrowe, bez konserwantów i sztucznych dodatków. Wybierają towar ze względu na przywiązanie do smaku i marki. Korzystna cena plasuje się dopiero na kolejnym miejscu, jeśli chodzi o kryteria wyboru. Polacy są też otwarci na nowinki i chętnie próbują nowych smaków, jednak nie przywiązują się do nich na długo.

Napoje funkcjonalne
Jednym z nowszych produktów na półkach, powoli, ale konsekwentnie rozpychającym się na rynku, są tak zwane napoje funkcjonalne. Producenci zaobserwowali, że Polacy mają coraz większą wiedzę na temat prawidłowego żywienia i chcą zaspokajać kilka potrzeb jednocześnie. Dlatego wody i napoje są wzbogacane coraz większą ilością witamin i mikroelementów. Może to być dodatek magnezu z witaminą B6, kolagenu lub np. wapnia. Tego typu napoje mają dodatnio wpływać na organizm konsumenta, poprawiając jego odporność, kondycję, witalność. Odpowiednio dobrane składniki mogą również działać uspokajająco lub poprawiać trawienie.
W tej kategorii konsumenci wybierają smaki jak najbardziej naturalne, kojarzące się z ekologią, owocami lub świeżą, kryształowo czystą górską wodą. Tutaj jest miejsce na nietypowe dla Polaków warianty, np. aloesowy, woda kokosowa, melisa i imbir.
Jeszcze nie tak dawno napoje funkcjonalne kojarzono głównie z izotonikami i napojami energetycznymi. Teraz do rosnącego rynku dołączają się kolejni producenci, ostro rywalizujący z tradycyjnymi brandami.
Klienci kupujący ten typ napojów kierują się głównie marką, która jest dla nich wyznacznikiem jakości. Około 40 proc. chce spożywać tylko produkt znany i już wcześniej dobrze oceniony. Kolejnym istotnym aspektem dla ponad 50 proc. konsumentów jest skład napoju i dlatego często czytają etykiety tych produktów. Choć zwracają uwagę na cenę, to często wybierają produkty klasy premium, zapewne utożsamiając wyższy wydatek z lepszą jakością.
Napoje funkcjonalne pakowane są nieco inaczej niż soki. Przeważnie w butelki o wyprofilowanym kształcie, do wygodnego trzymania w dłoni, ale również w puszki, choć nie są to napoje gazowane. Część z napojów funkcjonalnych ma na etykietach oznaczenie „suplement diety” – to nowe zjawisko na rynku, pomagające zwrócić uwagę klientów na te właśnie produkty.

Producenci przyjaźni małym sklepom
Niezależnie od liczby pojawiających się odmian napojów, dla właścicieli niewielkich sklepów liczą się możliwości zyskownej sprzedaży. A tu czasami trudno rywalizować z wielkimi sieciami. Ranking „Równi w Biznesie” Polskiej Izby Handlu wskazał w tym roku najbardziej przyjaznych sklepom małego formatu producentów i dystrybutorów napojów. Ranking określa, którzy z nich w sposób partnerski traktują zarówno małe sklepy, jak i te wielkoformatowe podczas konstruowania polityki dystrybucji, cen i promocji. Równe traktowanie umożliwia utrzymanie podobnych cen na całym rynku, niezależnie od wielkości sklepu i jego przynależności do sieci.
W kategorii soki i nektary najbardziej przyjazny małemu biznesowi okazał się Marwit, producent soków o krótkim terminie do spożycia. Maspex, dystrybutor soków, napojów i wód, otrzymał srebrny medal. Trzecie miejsce zajął Pure Plus, producent napojów na bazie soku z aloesu.